Dobrostan i zdrowie Artysty
AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA
problem:
Maja, studentka malarstwa, spędza 8–10 godzin dziennie przy sztalugach i komputerze. Pod koniec dnia czuje sztywność karku, bóle kręgosłupa i tzw. „mgłę poznawczą”, czyli poczucie, że umysł jest spowolniony, trudniej się skupić, zapamiętać i jasno myśleć. Rano długo się rozkręca, a w weekendy najchętniej leży w łóżku, bo „nie ma już siły”.
Ryc. 3. Przykłady krótkich mikro-przerw ruchowych poprawiających koncentrację i zmniejszających napięcie podczas długiej pracy siedzącej.
Mini-checklista:
☑ Codziennie min. 20 min ruchu
☑ Mikro-przerwy co 50 min pracy
☑ 2× w tygodniu ćwiczenia wzmacniające
☑ Wybieram schody zamiast windy
☑ Umawiam się na wspólny spacer/trening
Warto wiedzieć: Ćwiczenia wzmacniające
- Wystarczy 10 minut, 2 razy w tygodniu, żeby odciążyć plecy i poprawić postawę.
- Plank wzmacnia mięśnie stabilizujące kręgosłup → mniej bólu pleców przy długim siedzeniu.
- Mostek otwiera klatkę piersiową → lepsze oddychanie i postawa przy sztaludze.
- Pompki/przysiady wzmacniają ramiona i nogi → więcej wytrzymałości przy pracy manualnej.
- Zasada 2 dni: nigdy nie rób dłuższej przerwy niż 2 dni bez ćwiczeń wzmacniających – łatwiej utrzymać nawyk.
- Możesz robić je w rytm ulubionej piosenki – jedna piosenka = jedna seria.
Wniosek dla studentów: krótkie ćwiczenia wzmacniające to inwestycja w zdrowy kręgosłup, większą energię i lepszą kreatywność.
Co mówią badania neuropsychologiczne:
- Regularna aktywność fizyczna zwiększa wydzielanie BDNF (brain-derived neurotrophic factor), który wspiera plastyczność mózgu i uczenie się.
- Ruch poprawia przepływ krwi w mózgu, dotlenienie organizmu i wykorzystanie glukozy przez komórki nerwowe, co sprzyja koncentracji i zapamiętywaniu.
- Ćwiczenia aerobowe (marsz, rower, bieganie) zmniejszają aktywność ciała migdałowatego, redukując napięcie i lęk.
- Brak ruchu nasila bóle napięciowe, obniża poziom dopaminy i serotoniny, sprzyja przewlekłemu zmęczeniu i obniżeniu nastroju.
(Na podstawie zaleceń WHO dotyczących aktywności fizycznej oraz materiałów edukacyjnych gov.pl).
Co może pomóc Mai i innym studentom – ryc.3.
- 10 –15-minutowy blok ruchu, kilka razy w tygodniu: szybki marsz, jazda na rowerze, joga, itp.
- Mikro-przerwy co 50-60 min – wystarczą 2-3 minuty aktywnej przerwy
- „Jeśli–to” dla pracy siedzącej: „Jeśli muszę poczekać na suszenie obrazu, to w tym czasie idę po schodach albo robię 2 min spaceru.”
- Ćwiczenia wzmacniające 2× w tygodniu: proste ćwiczenia z ciężarem własnego ciała (plank, pompki, mostek)
- Ruch społeczny: umawiaj się z kolegą na wspólny spacer po zajęciach – większa motywacja dzięki „kontraktowi społecznemu”.
Badania realizowane w ramach projektu APPA uzyskały pozytywną opinię Komisji do spraw Etyki Badań Naukowych przy Wydziale Psychologii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy