Dobrostan i zdrowie Artysty

UWAGA I SAMOREGULACJA – co pomaga się skupić?

problem:

„Kasia, studentka I roku Akademii Muzycznej, ma przygotować etiudę na zajęcia z fortepianu.  Siada do ćwiczeń, ale co chwilę sięga po telefon, żeby „tylko na chwilę” sprawdzić wiadomości.  Po kilku minutach przypomina sobie o mailu, w trakcie gry zaczyna myśleć o jutrzejszym występie koleżanki, a po godzinie ma wrażenie, że nic nie zrobiła.  Mimo dobrych chęci jej koncentracja się rozprasza, a frustracja rośnie.” 

A czy Tobie też trudno Ci się skupić na jednym zadaniu bez sięgania po telefon lub inne rozpraszacze? Czy masz wrażenie, że mimo wielu godzin pracy – efekty są niewielkie? A może łatwo rezygnujesz z zadania, gdy coś Cię rozproszy lub gdy pojawi się frustracja? 

 Ryc. 4  Sposoby na lepszą koncentrację w pracy twórczej

Mini-checklista:

☑ Ustalam konkretne pory pracy i przerw 

 ☑ Odkładam telefon i eliminuję bodźce 

 ☑ Zaczynam od krótkiego rytuału startu 

 ☑ Wykonuję ćwiczenia oddechowe lub rozciąganie przed nauką 

 ☑ Nagradzam się za małe postępy 

 ☑ Wracam do zadania, gdy zauważę rozproszenie 

 ☑ Praktykuję uważność choć przez minutę dziennie 

Warto wiedzieć – jak działa uwaga: 

  • Uwaga to „mięsień poznawczy” – wzmacnia się poprzez codzienny trening, a słabnie przy nadmiernej stymulacji (np. media, multitasking). 
  • Multitasking to mit – mózg nie robi dwóch rzeczy naraz, tylko bardzo szybko przełącza uwagę, tracąc efektywność. 
  • Regulacja ciała = regulacja umysłu – ruch, oddech i sen wpływają na neuroprzekaźniki (dopamina, acetylocholina), które warunkują koncentrację. 
  • Nuda to nie wróg – okresy spoczynku sieci DMN (Default Mode Network) sprzyjają kreatywności i integracji pomysłów. 

Wniosek dla studentów: 

Samoregulacja i koncentracja to umiejętności treningowe – jak ćwiczenie gam czy warsztatu aktorskiego.  Regularna praktyka uważności, porządek w przestrzeni, plan pracy i drobne nagrody budują odporność poznawczą i emocjonalną potrzebną w twórczej pracy artysty.  

Co mówią badania neuropsychologiczne:

Samoregulacja to zdolność kierowania uwagą, emocjami i zachowaniem w stronę celu

Kora przedczołowa odpowiada za uwagę i kontrolę impulsów – jej działanie spada przy zmęczeniu i stresie

 Kontrola uwagi pozwala utrzymać skupienie na zadaniu, ignorując bodźce zakłócające. 

Silne emocje (ciało migdałowate) mogą „przechwycić” uwagę

Trening uważności wzmacnia zdolność koncentracji i samoregulacji 

 

Co może pomóc studentom – ryc.4

  • Ustal krótkie bloki pracy (25–30 min + przerwa)
  • Ogranicz rozpraszacze (telefon, zakładki, hałas)
  • Wprowadź rytuał startu (porządek, oddech, przygotowanie)
  • Zadbaj o regulację napięcia (oddech, rozluźnienie)
  • Doceniaj małe postępy
  • Wracaj do zadania bez oceniania siebie
  • Pracuj codziennie o stałej porze

Badania realizowane w ramach projektu APPA uzyskały pozytywną opinię Komisji do spraw Etyki Badań Naukowych przy Wydziale Psychologii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy